Bizimle iletişime geçin
Cyclist Türkiye Tüm D&R Mağazalarında!

Editoryal

İSTANBUL’UN BİSİKLETLERİ: İSBİKE

Turkuaz mavisi gövdesi ve beyaz çamurluklarıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından İSPARK AŞ’ye işlettirilen İsbike akıllı bisiklet paylaşım sistemi İstanbul halkını bisikletle buluşturuyor. Cyclist Türkiye, İsbike proje şefi Ahmet Savaş ile İstanbul’un paylaşımlı bisiklet sistemlerini konuştu

Röportaj ÖZGE SEÇKİN Fotoğraf TARIK GÜL

 Akıllı bisiklet sistemleri nedir ve birincil olarak şehir yaşamı içerisinde hangi amaçlara hizmet eder?

Hollanda’da beyaz bisiklet hareketi ile 1960’da ilk kez başladığında amaç insanların bisiklete kolayca ulaşabilmesiydi. Fakat 1 hafta gibi kısa bir ömrü oldu. Zira bütün bisikletler çalındı yahut vandalizme uğradı.

Bisiklet paylaşım sistemlerinin günümüzdeki asıl amacı ise bir insanı A noktasından B noktasına getirmektir. Sportif ve eğlence işlevinin yanında ulaşıma bir alternatif sağlamak temel ilkedir.

Bisiklet paylaşım sistemi, bu şekilde dünya genelinde 60’da başladı ancak özellikle 2000’li yıllara gelindiğinde, Fransa’nın öncülüğünde Paris ve Lyon’da kurulan paylaşım sistemleriyle ciddi bir ivme kazandı. Diğer şehirler de bu akımı takip etti. Şehirlerin paylaşım sistemi oluşturmada farklı sebepleri olabiliyor; kimi çevre, kimi sağlık, kimisi trafik eksenli… Hepsinin ortak noktasıysa sosyal içerikli ve kamu tarafından desteklenen, yani kar amacı gütmeyen projeler olması. 

İlk defa İsbike kiralamak isteyen bir kullanıcı hangi aşamalardan geçtikten sonra bisiklet alabiliyor,
anlatır mısınız?

2018’e kadar olan süreçte İsbike sadece kredi kartı ve abone kartı usulü ile kiralanabiliyordu. Abone kartının en büyük dezavantajı fiziki olarak yanınızda taşıma zorunluluğuydu. Her şeyi cep telefonlarımızla yaptığımız bir dönemde kartta kalmak günün şartlarına uymayacaktı.

2018 itibari ile yeni bir uygulamayı hayata geçirdik. Tabii zamanla bazı eksiklikler olduğunu fark ettik. Gelen geri bildirimleri değerlendirerek ve kendimizi de geliştirerek çözüm yoluna gittik. Önümüzdeki 1-2 aylık süreçte, dünyadaki örnekleri incelenerek tamamen yeniden yazılmış yeni bir İsbike mobil uygulaması hayata geçecek.

Kredi kartıyla ödeme yaparak tek seferlik kullanım yapan rastlantısal kullanıcılar ücretlendirme: İlk 1 saat 3TL, 2 saat 5TL, 3 saat 7TL, ondan sonraki her saat için 4TL.
Aboneler özelinde ücretlendirme: İlk saat 2,5TL, 2 saat 4TL, 3 saat 5TL, bundan sonraki
her saat için 4TL. Avantajlı abonelikte ilk yarım saat ücretsizdir.

Hiç bilmeyen bir kişinin İsbike kiralamak istediğinde iki ayrı seçeneği oluyor. İlki, bisikletlerimizi o an görmüş ve tek seferlik kullanmak istemiş “Rastgele Kullanıcı.” Bu durumda yapması gereken kredi kartı ile (bankamatik kartı geçerli değil) bir kioska giderek kredi kartını makinaya yerleştirmek. Bu yöntemle üç bisiklete kadar kiralama yapılabilir. 

“Ortak nokta sosyal içerikli ve kamu tarafından desteklenen,  projeler olması

Örneğin; iki adet bisiklet kiralamak istendi. Bisiklet başına hesaba 50TL’lik bir bloke konuyor. Limitinizin 100TL’sine bloke konulduktan sonra cep telefonu bilginizi alıyor ve kredi kartınızı herhangi bir şifre girmeksizin geri alıyorsunuz. Bu aşamadan sonra cep telefonunuza bir kiralama şifresi geliyor. Bu şifre ile beraber park ünitesine giderek bisikleti alabiliyorsunuz. Bisikleti iki saat kullandığınızı varsayalım. İki saat sonra bisikleti park yerine götürdünüz. 2 saat kullanım ücreti (5TL/1 bisiklet) bloke edilen 50TL’den düşülüyor. Kalan bakiyenin blokesini sistemsel olarak ertesi gün gece saat 23:00’de serbest bırakıyoruz. Paranız bankanızın iade sürecine bağlı olarak size geri ödeniyor. 

İkinci kiralama şeklimiz abonelik. Abonelik sistemimiz de kendi içerisinde iki farklı seçeneğe ayrılıyor. İlki standart abonelik. Buna yıllık 20TL’lik bir aidat ödemesi gerçekleştiriliyor. Bu ödeme gerçekleştikten sonra 10TL’lik de içine kullanım bakiyesi yüklemek gerekiyor. Kullanıcının bir ay içinde cayma hakkı saklıdır. Bu bir ay içerisinde sistemden çıkmak istediği taktirde 20TL’lik ücretini abonemize geri iade ediyoruz. 

İkinci bir seçenek olarak da avantajlı aboneliğimiz var. Bu da 59TL. Bu paketimizin ilk yarım saati ücretsiz. Örneğin; bisikleti kiraladınız ilk yarım saati ücretsiz; yarım saat içinde bıraktınız 2 saat aradan sonra yeniden ücretsiz olarak yarım saat kullanabiliyorsunuz. 2 saat bekleme süremizin sebebi de diğer kullanıcılara kullanım hakkı tanıyabilmek.

İstanbul’da hangi noktalarda İsbike istasyonları mevcut?

Şu anda güncel olarak 140 noktada, 1500 adet bisikletimiz aktif olarak İstanbullulara hizmet veriyor. Moda’dan Tuzla, Pendik tersanesi girişine kadar bir güzergahta; bir de metroya uzanan dikey hatta, Dragos – Cevizli arası noktada istasyonlarımız mevcut. Planlama aşamasında olan Beykoz- Küçüksu Parkı Mesire Alanı’na ek olarak Ümraniye’de de Hekimbaşı Mesire alanı içerisinde 2 tane durağımız var. Bu duraklar sadece başlangıç. Hedefimiz, eğer bir revizyon gerçekleşmezse sahilde Beykoz’dan Küçüksu Çayırı’ndan, Türk Alman Üniversitesi’ne kadar yaklaşık 16 durak daha eklemek. Dolayısıyla ciddi bir mesafe ve ciddi bir ulaşım aksından bahsediyoruz. 

“Nisan ayında kullanıcılarımız hafta içi 1000, hafta sonu ise 2500 kiralama yapmakta”

Çubuklu feribot hattında da bir planlamamız var. Dolayısıyla sistem Sarıyer’le de entegre olacak. Ümraniye bölgesinde 29 Mayıs Üniversitesi’ni de içine alacak (hem öğrenci yurdu  hem kampüs) Alemdağ Caddesi’ne kadar olan bölgede bir çalışmamız olacak. Bunlar gelecek planlamalarımız. Avrupa Yakası’nda şu anda Florya – Yeşilköy, Bakırköy – Yenikapı, Bakırköy – Ataköy Metro Durağı’na kadar İsbike ağımız mevcut. Zeytinburnu’nda da çok ciddi bir ağ var. Kabataş ile Sarıyer arasındaki güzergahta da paylaşımlı sistemimiz hizmet veriyor.

Günlük kullanım ve ortalama kaç kilometre yapıldığı gibi rakamları paylaşmanız mümkün mü?

Öncelikle Londra ile bir karşılaştırma yapmak istiyorum. Londra paylaşım hizmetine 2010 yılında, 11.600 adet bisiklet ve 700 kadar istasyon ile başlıyor. 2016 yılına gelindiğinde 167.000 kayıtlı abonesi olan bir sistem. 2017’de 11.600 bisiklet ile 254.000 aboneye ulaşıyor. İstanbul’da ise 1 Haziran 2018’de 140 durak 1500 bisiklet ile başladığımız bu serüvende 150 bin aboneye ulaştık. Bu hem sevindirici, doğru yolda olduğumuzu gösteren bir gelişme hem de üzücü bir netice. Çünkü daha fazla istasyon daha fazla bisiklet olsaydı bu sayı belki de iki ya da üç katına çıkacaktı.  

 Ağırlık: 20,5kg
Gövde: Alüminyum 
Ön Maşa: Sağlamlık için kromolim
Jantlar: 26”
Zincir: Paylaşımlı sistemlere özel zincir
Sele: Özel su tutmaz sele
Fren kolları: Paylaşımlı sistemlere özel üretim
Sepet: Alüminyum, 8kg taşıma kapasitesi
Bisiklet: 90kg taşıma kapasitesi 

Bunun yanında mevsimsel koşullar genel anlamda kullanım sayısını değiştiriyor. Kış mevsiminde genel anlamda bisiklet kullanımı düşerken yaz aylarında, özellikle Nisan – Kasım arasındaki dönemde tepe
noktaya ulaşıyor. 

Sezonu açtığımız Nisan ayına gelecek olursak, abonelerimiz hafta içi ortalama 1000 kiralama yaparken hafta sonu bu sayı 2500’e çıkıyor. Kredi kartlı kullanıcılar hafta içi 250 hafta sonu 750 kiralama yapmış bulunmakta. Dolayısıyla Nisan ayında totalde abonelerimiz 42200, kredi kartlı kullanıcılarımız ise 11000 kiralama yapmış. 

“77,2km paylaşımlı yol ağına ek olarak Büyükşehir Belediyesi ile 697,4km bisiklet yolu uygulama projesi hazırladık”

En yüksek rakamlara ulaştığımız Temmuz ayında ise abonelerimiz hafta içi 2200, kredi kartlı olarak 400 kiralama gerçekleştirmiş. Hafta sonu abonelerimiz 2800, kredi kartlı kullanıcılar ise 600 kiralama gerçekleştirmiş. Temmuz toplamında 96.500 kiralama olmuş. Bunun yanında bu yıl itibariyle kullanım sayımız 500 bine ulaştı.

Kullanıcılardan aldığınız geri bildirimler ne yönde?

Genel itibariyle geri dönüşler olumlu. Olumsuz anlamda gelen bildirimler ise genellikle sistemin kendisiyle değil, teknik veya kullanımıyla alakalı şikayetler oluyor. Kullanıcılarımız Alo 153 aracılığıyla veya mobil uygulama yahut web sitesi üzerinden direkt olarak bizlere şikayet ve memnuniyetlerini bildirebiliyorlar. Bu anlamda Alo 153 İhbar hattından gelen çağrılarda kimi zaman sele, kimi zaman fren bakımı ile alakalı sorular geliyor. Bizler de bu geri bildirimlere göre başarı oranımızı ve eksiklerimizi belirleyip, neyi düzeltmemiz gerektiğine müdahale edebiliyor, çalışmalarımıza yön verebiliyoruz.

Peki İstanbul’da İsbike kullanımının arttırılması yönünde sizce başlıca nasıl çalışmalar yapılabilir?

Öncelikle bu gibi paylaşım sistemlerinin artması, kullanım bakımından yaygınlaşması için öncelikli olan bisiklet yollarının da artırılmasıdır. Bu anlamda sistemin yaygınlaşması için bisiklet yollarının artırılması, bisiklet yol ağlarının genişletilmesi gerekmektedir.

Bir başka olumsuzluk İstanbul’un coğrafi olarak her noktasının bisiklet yolu yapımına uygun olmayışı. Burada biz her şehrin kendi modelini oluşturmak zorunda olduğunu düşünüyoruz. 

WRI ile Kopenhag’da bisiklet yolları ve paylaşım sistemleri ile ilgili düzenlenen bir seminere katıldık. Bu seminerler sırasında bir eğitimcinin konu ile alakalı söylediği bir söz bizim hiç aklımızdan çıkaramadığımız cinsten oldu: “Bizim sistemlerimizi birebir kopyalamayın. Evet, örnek alabilirsiniz ama ülkenize ve şehrinize göre uyarlayın, yeniden modellendirin.” Bizim mutlaka kendimize özgü, şehrimize özgü bir modelimizin bir sistemimizin olması ve bu sistemin geliştirilmesi gerekiyor. 

“Uzun vadede elektrikli scooter ve e-bike’ların da sisteme dahil edilmesini planlıyoruz”

Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Müdürlüğü ile birlikte 2017 yılında başladığımız bir “Master Bisiklet Plan” çalışması mevcut. Bu planda kullanıcılarımız için yeni bir mobil uygulamanın tasarlanması ve uygulamaya konması ile paylaşım ağının genişletilmesi, bisiklet eğitim parkurlarının yapılması, bisiklet ehliyetinin yeniden devreye sokulması, bisikletin doğru kullanımına yönelik çalışmaların yapılması, kask gibi koruyucu ekipmanların kullanımının teşvik edilmesi, okullarda bunun teşvik edilmesine yönelik çalışmalar yürütülmesi, işbirliklerinin yapılması gibi unsurlar da dahil çalışmalar var.

Master plan çalışması ile birlikte bir bisiklet eylem planı da oluştu. Bu eylem planının içine sivil toplum kuruluşları ile görüşerek farkındalık çalışmaları yapmak, derneklerle ortak faaliyetler içerisinde bulunmak gibi çalışmalar mevcut. 

Bunun yanında şu an mevcut 187,8km bisiklet yoluna ve 77,2 kilometre paylaşımlı yol ağına ek olarak Büyükşehir Belediyesi ile 697,4 kilometrelik bir bisiklet yolu uygulama projesi hazırladık. 1050km olarak belirlediğimiz hedefe 87,6km var. Yani projelendirilmeyen 87,6km mevcut. Bahsettiğimiz projelendirilen 697,4km ise trafik müdürlüğümüz aracılığıyla parça parça ihale edilip aşama aşama fiziki olarak hayata geçirilecek.

Sizin de belirttiğiniz gibi İsbike yahut bisiklet kullanan insanların büyük çoğunluğu bisikletlerini bisiklet yollarında kullanıyor, siz bisiklet yollarının uzunluğunu yahut kalitesini yeterli görüyor musunuz; arttırılması noktasında görüşme yahut çalışmalarınız oluyor mu? 

Bisiklet yollarının hem Türkiye hem de İstanbul özelinde karayolları içerisindeki payı çok düşük. Bu artık bilinen bir gerçek. Bunun yanında mevcut yollar içerisinde nitelik bakımından, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından açıklanan yeni kanunlara göre düzenlenmesi, yeniden elden geçirilmesi gereken yollar da var. Bunun yanında bisiklet park yerleri, bisiklet tamir noktaları, üst ve alt geçitlerde bisiklet rampaları, ayrılmış yollar gibi bisiklet kullanımını devam ettirecek, kolaylaştıracak ve tamamlayacak diğer ihtiyaçlar doğrultusunda da çalışmalarımız sürüyor.

Paylaşımlı bisiklet sistemlerinin bisiklet kültürünün ve bisiklet sektörünün gelişimine faydalarını nasıl değerlendiriyorsunuz? Yerli üreticilerle yürüttüğünüz çalışmalar var mı veya gelecek için planlarınız bulunuyor mu?

Sektörel anlamda uzun süredir bisikletle iç içe olduğumuz için tabii ki sektördeki gelişmeleri de takip ediyor ve bu anlamda birbirimizi besliyoruz. Biz de bu anlamda ilk olarak yurt dışından aldığımız kadroları neden Türkiye’de yaptırmayalım ve sadece %33’ü yabancı üretim olan bu bisikletleri neden %100 milli hale getirmeyelim diye soruyoruz. Bunun yanında bisiklet kullanımının arttığının ve bisiklet tamirhanelerinin çok aktif olarak çalıştığını, bisiklet mağazalarının sayıca çoğaldığının da farkındayız.

İstanbul B. Belediyesi ile nasıl temaslarınız var? Belediyenin bisiklete bakış açısından bahseder misiniz?

İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve ilgili Müdürlükleri son yıllarda Bisikletli Ulaşım konusunda hem maddi hem de manevi olarak ciddi bir destek vermektedir. İSBIKE Akıllı Bisiklet Paylaşım sisteminin asıl sahibi İstanbul Büyükşehir Belediyesi’dir. Biz Belediyemiz adına işletme faaliyetlerini yürütmek ve projeye destek vermek amacıyla hizmetlerimizi yürütüyoruz. Ulaşım Daire Başkanlığı koordinasyonu ve desteği aracılığıyla Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü İSBIKE projesini desteklemektedir. Ulaşım Koordinasyon Müdürlüğü altında Bisiklet Şefiği birimi kurulmuş olup Bisiklet Park demiri ve Bisiklet Yolları ile ilgili planlamalara destek vermeye çalışıyoruz.

Ulaşım Koordinasyon Müdürlüğü ile beraber “İstanbul Genel Bisiklet Yolları İle İlgili Araştırma ve Geliştirme Çalışması” projesini gerçekleştirdik ve bu çalışma İstanbul Geneli Bisiklet Master Plan ve Eylem Planı olarak basılı hale getirilecektir. Söz konusu çalışma ile 187,8km’lik mevcut bisiklet yolu ağına ve 77,2km’lik paylaşımlı bisiklet yolu ağına ilave olarak 697,4km bisiklet uygulama projesi hazırlanmıştır. 1050km’lik bisiklet yolu hedefine sadece 87.6km’lik bir bölüm kalmıştır. Hazırlanan bisiklet uygulama projeleri Trafik Müdürlüğü tarafından sahaya uygulanarak bisiklet yolu ağının genişletilmesini hedefliyoruz. Bisikletli ulaşım konusunda gördüğünüz üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesinin başta Ulaşım Daire Başkanlığı olmak üzere tüm ilgili birimleri ile koordineli bir çalışma halindeyiz.

Son olarak gelecek planlarınızdan bahseder misiniz?

Öncelikli planlarımız arasında mevcut sistemde devam eden duraklı/istasyonlu kullanımın yanında hem durak maliyetini düşürmek hem de kullanımı yaygınlaştırmak için bir hibrit/mix dediğimiz karma sistem oluşturmak var. İstasyon sistemli bisikletlerimizin yanında bir de serbest dolaşım/free flood dediğimiz istasyona bağlı olmayan ama GPS ile belli bölgelere park edilen sistemler de hayata geçirilecek. 

Uzun vadede elektrikli scooterların ve elektrikli bisikletlerin de sisteme dahil edilmesini planlıyoruz. Elektrikli bisikletleri sisteme dahil ettiğimizde eğim, yokuş, zorlu yollar gibi coğrafi koşullar ortadan kalkacak. Böylece bisikletin ulaşımdaki kullanımında bir devrim olacak, yaygınlaşması daha da artacaktır. Ama zamana ihtiyacı var. 

Ayrıca, yeni geliştirmekte olduğumuz uygulamamızla birlikte bisikletle ilgili her türlü tamirhane, kafe, mağaza gibi bir bisikletçinin işine yarayabilecek yapılar portalda bulunacak. Bu anlamda, bisikletle ilgili pek çok aktörü bir araya getiren bir uygulama olacak..

E-Posta Bülteni

E-Posta bültenimize abone olun, en son haber ve röpörtajlardan ilk sizin haberiniz olsun!

Yorumlar için tıklayın

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Öne Çıkanlar

TCDD’DEN BİSİKLET TAŞIMA SAATLERİNDE DEĞİŞİKLİK

Haberler

MİLLİ TAKIM, TAKIM KLASMANINDA İKİNCİ

Haberler

82 YAŞINDA BİR MİLYON KİLOMETREYE ULAŞTI

Haberler

BORA-HANSGROHE, BENNETT İLE YOLLARINI AYIRDI

Haberler

Bağlan
E-Posta Bülteni

E-Posta bültenimize abone olun, en son haber ve röpörtajlardan ilk sizin haberiniz olsun!