Yazı Sam Challis Fotoğraf TAPESTRY
Bir bisikletçinin bisikletle yalnızca üç temas noktası bulunur. Fakat bunlardan biri, diğerlerinin yeniliklerden faydalanma seviyesinin yakınından bile geçemedi. Ayakkabı ve seleler sürekli olarak geliştirilirken, gidon 50 yıl önce yol bisikletlerinde göründüğü gibi kaldı. Yine de son zamanlarda piyasa bazı radikal yeni tasarımlara tanık oluyor.
“Çeşitlilik; sürüş tarzı, bisiklet teknolojisi, aerodinamik ve ergonomik anlayıştaki gelişimin yansıması” diyor, farklı tarzda iki gidon AR ve Wave RR’ı piyasaya sunan, ABD merkezli Coefficient Cycling’in kurucu ortağı Rick Sutton.
Değişiklikler yaklaşık 10 yıl önce geleneksel derin droplu gidondan daha kompakt şekle geçişle ortaya çıktı.
“Ana itici güç konforla ilgiliydi” diyor Specialized yol ürün müdürü Cam Piper. “Bisikletçiler gidon boğazının altında bir sürü spacer olmaksızın drop barlara kolay ulaşmak istedi. Çözüm, derinde olmayan drop barlardı.”
Düzleştirilmiş dropların orta derinlikte olduğu “Ergo” biçimli gidonlar bir süre hakimiyet sürdü, ancak onlar da kısa süre sonra bilinmeze karıştı.
“Ergonomiye ulaşmaya çalıştıkça, gidon tasarımının o denli kutuplaşmaya başladığını fark ettik” diyor Enve ürün müdürü yardımcısı Jake Pantone.
“Yol bisikletinin gelenekleri ve yönetim organı var” diyor Piper. “Herhangi bir radikal veya geleneksel olmayan değişim karşısında engeller bulabiliyor”
Sutton katılıyor: “Herkesin kendine özgü konfor gereksinimlerini karşılamak için çok sayıda ergo drop şekli gerekiyor. Kullanıcının ebatını, esnekliğini ve sürüş tarzını hesaba katmalısınız. Malzemeler ucuz olmadığı için bu durum üreticiler açısından bir maliyet/fayda kaygısı doğuracaktır.”
Pantone, Enve’nin incelikli ergonomik özelliklerinin işlevsel olma eğilimine değiniyor. “Örneğin; Compact gidonumuz geleneksel gibi görünse de aslında tıpa alanları dışında hiçbir yuvarlak kesit yok.”
Bu, Enve’nin Aero Road gidon modelinde ekstrem boyutlara taşıdığı bir tasarım. “Gidonun şekli rüzgar tüneli onaylı. Fakat gidonu gerçekten hızlı yapan şeklin omuzları kısması ki bu da vücudu daha aero bir pozisyona getiriyor” diyor Pantone. “Droplar stabilite için genişletildi. Sürüş teknikleştikçe droplara daha fazla inilir. Bu sebeple genişletilmiş droplar yukarıdan tutmaya gerek olmaksızın daha fazla kontrol için daha geniş bir yüzey oluşturur.”
Specialized’dan Piper ayrıca, sprinterler ve gravel kullanıcıları arasında bu şekli popüler yapan şeyin, güven ve bilek açıklığı avantajları olduğunu söylüyor. Specialized dramatik genişlikte drop barlar sunmazken, markanın başka yerde göremeyeceğiniz özelliklere sahip tasarımları var. Aerofly gidonun üst kısmı yuvarlak ve kavrama alanından yukarı doğru yükseliyor ve bir “martı kanadı” ön profili oluşturuyor.
“Bu yeniliğin hayalini 2015 aero yol modelimiz Venge ViAS’yı tasarlarken kurduk” diyor Piper. “Aero şekil ve -17° gidon boğazı kullandığımızda aero avantaj gördük.”
Specialized, Hover gidonunda aero şekilli gidonlar dışında da bu tasarımı kullanmak için bir yöntem buldu. Üst kısım düzleştirilmemiş, ancak martı kanadı yükseliş hala mevcut ki bu da gidon boğazı altına daha az spacer gerektiriyor. Bisikletin görünümünü geliştirdiği gibi stack (aynakol ile alın borusu arasındaki mesafe) boyunu arttırarak, yarış bisikletlerini daha ulaşılabilir hale getiriyor.
Farklı şekiller
Coefficient’ın Wave gidonu tıpkı Specialized’ın Hover gidonu gibi benzer şekilde gidon boğazından yükseliyor, ancak bu noktadan itibaren önemli ölçüde farklılık gösteriyor.
Üst kısımlar 12° arkaya ve 15° aşağı doğru ilerliyor. Ortaya çıkan ‘dalga’ şekli, kolları normal bir şekilde konumlandırırken, üst kısımlarda tamamen benzersiz bir hakimiyet oluşturuyor. “Geleneksel bir gidonun üst yüzeyi, kullanıcının üst gövdesinde pasif stres yaratır” diyor Sutton. “Antropometrik veriler kullanarak, bisikletçilerin daha konforlu ve aerodinamik sürüş yapabilmeleri için Wave şeklini oluşturduk.”
Dalga barların etkisini görselleştirmek için Sutton, avuç içi aşağı ve yere paralel gelecek şekilde ellerinizi önünüzde tutmanızı öneriyor.
“Normal gidonları bu şekilde kavrarsınız. Otomatik olarak dirsekleriniz açılır ve üst vücudunuzda gerginlik oluşmaya başlar. Şimdi başparmaklarınızı yukarı doğru eğip sabitleyin, dirsekleriniz doğal olarak yanlarınıza düşer ve üst vücudunuzdaki stres dağılır. Bir gidonun şekli böyle olmalı ve bu da bizim patentli tasarımımız.”
İnternette birkaç arama yaptıktan sonra kısa sürede fark edeceksiniz ki Coefficient’in Wave tasarımı çok olumlu karşılanmış. Bu nedenle kullanım avantajları sağlandıktan sonra niçin gidonlar daha deneysel olmasın? Sutton’ın Coefficient’ı yaratma sebebi tam olarak bu. Fakat Specialized’dan Piper ve Enve’den Pantone’nin bir teorisi var. Geleneksel olmayan gidonlar çoğaldıkça etkileri daha polarize hale gelecek ki bu da potansiyel olarak kitlesel kullanımının azalacağı anlamını taşıyabilir.
“Ama bu bizi mutlak caydırmayacaktır. Bisiklete binme konusundaki deneyimlerimize dayanarak ilham verdiğimiz gidonları yapıyoruz” diyor Sutton.
“Yol bisikletinin gelenekleri ve yönetim organı var” diyor Piper. “Herhangi bir radikal veya geleneksel olmayan değişim karşısında engeller bulunabiliyor. Gravel yeni bir mecra, açık fikirli, ilerici kullanıcılarla genç bir disiplin, bu sayede etkileri yol pazarına da sirayet edebilecek yeni bir yaratım süreci görüyoruz.”
