HYROX dünyanın en hızlı büyüyen sporlarından biri. Bisiklet sporu bu başarısından neler öğrenebilir?

HYROX dünyanın en hızlı büyüyen sporlarından biri. Bisiklet sporu bu başarısından neler öğrenebilir?

HYROX, son üç yıldır popülerliğini hızla artırıyor. Buna karşılık, bisiklet sporu etkinliklerine katılım oranları düşüş gösteriyor.

Elbette bu iki spor birbirinden oldukça farklı. Ancak her ikisinin de kulüpler ve topluluk kültürü etrafında şekillenmesi, bu iki branşın birbirinden oldukça farklı bir seyir izlemesini ilginç hâle getiriyor. Bu durum bizi şu soruyu sormaya yöneltiyor: HYROX organizatörleri neyi bu kadar doğru yapıyor ve bisiklet dünyası neleri gözden kaçırıyor?

Konuyu daha derinlemesine incelemek için kendini yeni spora adamış birkaç elit bisikletçi ve eski profesyonel sporcu ile konuştum. Ayrıca bir HYROX salonunu ziyaret ederek bu sporu bizzat deneme fırsatı buldum.

İnsanlar 100 yılı aşkın süredir bisiklet yarışlarına katılıyor. HYROX ise nispeten yeni bir aktivite olmanın avantajına sahip. Bu da doğal olarak ona daha genç ve dinamik bir hava kazandırıyor. Ancak sporun asıl dikkat çekici yanı, toplumun çok farklı kesimlerinden insanlara hitap etmesi.

Yarışmacıların yaklaşık yüzde 38’ini kadınlar oluştururken, katılımcıların üçte ikisi 30 yaş ve üzerindeki kişilerden oluşuyor.

Bu durum, 2017 yılında Almanya’da bir tür yardımcı antrenman yöntemi olarak ortaya çıkan etkinliğin, bugün dünyanın dört bir yanında ilgi gören büyük bir fitness fenomenine dönüşmesinde açıkça etkili oldu.

2023 yılında yaklaşık 175 bin yarışmacının katıldığı HYROX etkinliklerinde, bu yıl katılımcı sayısı 1,2 milyonun üzerine çıktı. Giderek daha fazla spor salonu da bu branşa yönelik ekipmanları bünyesine katıyor.

HYROX; sekiz farklı istasyona yayılan kuvvet antrenmanı egzersizlerini, aralarda yapılan 1 kilometrelik koşularla birleştiriyor.

Yakın akrabası sayılabilecek CrossFit’ten farklı olarak HYROX’ta egzersiz formatı kesin kurallara bağlanmış durumda. Nerede antrenman yaparsanız yapın veya hangi yarışmaya katılırsanız katılın, uygulamalar tamamen aynı.

Bu egzersizler arasında 1.000 metrelik SkiErg ve kürek ergometresi çalışmaları (ne yazık ki sabit bisiklet bulunmuyor), 50 metrelik kızak itme ve çekme, burpee, ağırlıkla yapılan hamle hareketleri, farmer’s carry (çift elde ağırlık taşıma) ve wall ball (ağırlıklı topu hedefe fırlatma) bulunuyor.

Bunun bir spor mu yoksa bir marka mı olduğunu söylemek zor. Üstelik kimse ismin nereden geldiği konusunda bile hemfikir değil. En yaygın teoriye göre HYROX, “Hybrid Rockstar” ifadesinin kısaltması. Ancak bu açıklama bazı katılımcıları dehşete düşürüyor. Onlar bunun yerine “Hybrid Obstacle Race” (Hibrit Engel Yarışı) tanımını tercih ediyor.

Bütün bunlara rağmen HYROX’u olimpik bir spor hâline getirmek için şimdiden ciddi girişimler yürütülüyor. Bu oldukça iddialı bir hedef olabilir. Ancak bu insanlar hem itme hem de çekme konusunda oldukça başarılı!

HYROX yarış formatı

Her istasyonun arasında 1 kilometrelik koşu yapılır.

İstasyonEgzersiz
1. İstasyon1.000 m SkiErg
2. İstasyon50 m Kızak İtme (Sled Push)
3. İstasyon50 m Kızak Çekme (Sled Pull)
4. İstasyon80 m Burpee Broad Jump
5. İstasyon1.000 m Kürek
6. İstasyon200 m Farmer’s Carry
7. İstasyon100 m Kum Torbasıyla Yürüyüş Hamlesi
8. İstasyon100 Wall Ball

Bisiklet yarışlarına katılım düşüyor

Aynı dönemde bisiklet yarışlarına, özellikle de yol bisikletine katılım oranları hızla geriliyor. Geleneksel kulüplere katılan veya klasik yarışlara iştirak eden kişi sayısı her yıl azalıyor.

British Cycling’in (İngiltere Bisiklet Federasyonu) üye sayısının ciddi ölçüde düşmesi, kurumun üst üste birkaç yıl mali zarar açıklamasına neden olacak boyutlara ulaşmış görünüyor.

Bu arada İngiltere’de kapalı pist ve çevrim içi olmayan kapalı parkur bisiklet yarışlarının sayısı son dört yılda yüzde 14 azaldı. Katılımcı eksikliği nedeniyle 100 etkinlik 2022’den bu yana yarış takviminden çıkarıldı.

British Cycling tarafından sağlanan verilere göre yol yarışlarında da benzer bir düşüş yaşandı. Bu kategorideki yarış sayısı yüzde 16 azaldı.

Peki bisiklet dünyası, HYROX’un olağanüstü popülerlik artışından neler öğrenebilir?

Görünürlük ve görsel çekicilik

HYROX’un dünyasına henüz doğrudan adım atmamış olsanız bile muhtemelen sosyal medya aracılığıyla bu sporla karşılaşmışsınızdır. Özellikle Instagram ve TikTok, HYROX için adeta biçilmiş kaftan.

Sporun son derece fotojenik olması, başarısının temel unsurlarından biri.

Daha alaycı yaklaşanlar ise HYROX’un en hevesli savunucularının, çeşitli soyunma seviyelerinde kendilerini antrenman yaparken videoya çekip paylaşma eğilimlerinin de bu başarıya katkı sağladığını söyleyebilir.

The Streets grubunun biraz iğneleyici bir şekilde ifade edebileceği gibi: Evet, formdalar ama aman Tanrım, bunun farkında olduklarını da herkese göstermeyi ihmal etmiyorlar!

Bisiklet sporu bu konuda HYROX ile rekabet etmekte zorlanıyor. Üstelik kimse bisikletin de aynı yolu izlemesi gerektiğini ciddi ciddi savunmuyor.

Yol bisikleti sürerken kendinizi videoya çekmek son derece zor ve tehlikeli. Üstelik bunu yaparken iyi görünmek de hiç kolay değil. Yarı çıplak şekilde bisiklet sürme konusuna ise hiç girmeyelim!

Elbette bu tarz görüntülerin yer aldığı bazı bisiklet etkinlikleri var. Ancak bunların katılım oranlarını artırıp artırmadığı ya da insanları spordan uzaklaştırıp uzaklaştırmadığı oldukça tartışmalı.

Sosyal medyada geniş takipçi kitlesine sahip bazı bisikletçiler olsa da görsel odaklı yol bisikleti içerikleri, HYROX’un sosyal medya başarısındaki kadar güçlü bir etki yaratamıyor. Üstelik muhtemelen hiçbir zaman da yaratamayacak. Çünkü iki sporun doğası birbirinden farklı.

Ancak gravel bisikletçiliğinde durum biraz daha farklı. Bisiklet dünyasının hızla büyüyen alt kültürlerinden biri olan gravel sürüşlerinde, çamura bulanmış bisikletçilerin fotoğrafları sosyal medyada sık sık karşımıza çıkıyor.

Bu da bisiklet sporunun farklı bir kolunun görsel açıdan daha ilgi çekici ve sosyal medyada paylaşılabilir içerikler üretme konusunda başarılı olabileceğini gösteriyor.

Asıl mesele, bizi endişelendiren rakamların (kulüp üyeliklerindeki düşüş ve yarışlara katılan kişi sayısındaki azalma gibi verilerin) aslında gerçeği tamamen yansıtmıyor olabilmesi. Günümüzde geçmişte hiç olmadığı kadar fazla insanın bisiklet sürüyor olması oldukça mümkün, hatta muhtemel. Ancak bu kişiler artık yol bisikleti kulüplerine aidat ödeyen üyeler ya da yarışlara katılan geleneksel bisikletçiler olmayabilir.

Cycling Weekly’nin sosyal medya üzerinden yakın zamanda gerçekleştirdiği bir ankette, okuyucularının ve takipçilerinin yaklaşık yüzde 64’ünün hayatları boyunca hiç bisiklet yarışına katılmadığı ortaya çıktı. Katılımcıların yüzde 83’ü ise yarışmaya başlamayı düşünmediğini belirtti.

Bunun yerine bu kişiler, sosyal medya üzerinden organize olan, resmî bir yapısı bulunmayan yeni nesil bisiklet topluluklarının parçası olabilir. Bu grupların üyeleri daha çok kendi belirledikleri meydan okumalara ve bağımsız sürüşlere odaklanıyor.

Gravel bisikletçiliğinin bağımsız ve özgür ruhlu kültürü de tam olarak bu tür insanlara hitap ediyor.

Yani bisiklet süren insan sayısı azalmıyor; aksine, daha fazla insan bisiklete biniyor ancak bunu farklı ve ölçülmesi oldukça zor bir şekilde yapıyor. Bu açıdan bakıldığında genel tablo, ilk bakışta göründüğünden çok daha az karamsar.

Topluluk ruhu ve erişilebilirlik

Ancak HYROX’un çekiciliğini yalnızca dış görünüşüne ve sosyal medyadaki görsel başarısına bağlamak, meseleyi fazlasıyla basite indirgemek olur. Üstelik bu, HYROX’a karşı haksızlık da olur. Çünkü insanlarla yaptığım görüşmeler ve ziyaret ettiğim spor salonlarında gördüklerim, bu sporun arkasında çok daha fazlasının bulunduğunu gösteriyor.

HYROX’un güçlü bir topluluk duygusu yaratması ve 30 yaş üzerindeki insanlar arasında da oldukça popüler olması bunun önemli göstergeleri.

Bisiklette belirli bir seviyeye ulaşmak için saatlerce dışarıda antrenman yapmak ve oldukça pahalı ekipmanlar satın almak gerekiyor. HYROX antrenmanları ise iş öncesinde kolayca yapılabiliyor veya aile hayatına ve diğer sorumluluklara göre planlanabiliyor.

Üstelik bir spor salonuna makul bir mesafede yaşıyorsanız ihtiyacınız olan temel ekipmanlar yalnızca koşu ayakkabısı, şort ve tişörtten ibaret.

Bu düzeyde bir erişilebilirlik, HYROX’un cazibesini önemli ölçüde artırıyor.

Eski profesyonel bisikletçi, olimpiyat sporcusu ve Britanya siklokros şampiyonu Nikki Brammeier, 2024 yılında bir arkadaşının kendisini çiftler kategorisinde yarışmaya davet etmesiyle HYROX’a başladı.

Brammeier, Cycling Weekly’ye şunları söyledi: “Daha önce HYROX’un adını bile duymamıştım. Ancak kendime yeni bir meydan okuma arıyordum ve denemeye karar verdim. Bisiklet geçmişim oldukça güçlü olduğu için antrenman rutinime daha fazla kuvvet çalışması ve HIIT (yüksek yoğunluklu interval antrenman) eklemek istiyordum. HYROX, iki çocuklu yoğun bir anne olarak hayatıma da çok iyi uyum sağladı. İlk etkinliğe katıldıktan sonra adeta bağımlısı oldum.”

O dönemde Brammeier, bisiklet kariyerini noktaladıktan sonra antrenör olarak başarılı bir kariyer inşa etmiş ve yeni nesil bisikletçileri yetiştirmeye başlamıştı. Ancak kendisi için de yeni fitness hedefleri arıyordu.

Şöyle devam ediyor: “HYROX bana üzerinde çalışabileceğim yeni bir hedef verdi. Yaklaşık bir saat boyunca tüm gücünüzle mücadele ettiğiniz sporları her zaman sevmişimdir. Bu nedenle benim için oldukça uygun bir seçenek gibi görünüyordu.”

Brammeier’e göre HYROX’un bu kadar popüler olmasının nedeni erişilebilirliği, rekabeti ve topluluk ruhunu bir araya getirmesi.

“Yarışma gününde sizi neyin beklediğini tam olarak biliyorsunuz. Her zaman peşinden koşabileceğiniz bir derece veya geliştirebileceğiniz bir performans hedefi var. Üstelik her yaştan insana hitap ediyor. Bu sporu deneyen 70 yaşında inanılmaz insanlar var.

Bireysel olarak veya çiftler hâlinde yarışabiliyorsunuz. Dünyanın farklı yerlerindeki etkinliklere seyahat edebiliyor ve yaşadığınız yerdeki spor salonunda başka insanlarla birlikte antrenman yapabiliyorsunuz.

Bence insanlar bir kez denedikten sonra bu spora bağlanıyor. Çünkü her zaman ulaşılabilecek yeni bir hedef ve etrafınızda sizi destekleyen harika bir topluluk var.”

Buna karşılık Brammeier, bisiklet sporuna yeni başlayanların bu dünyaya adım atmasının daha zor olduğunu ve bisikletin diğer sorumluluklarla birlikte yürütülmesinin daha fazla güçlük yarattığını düşünüyor.

Şöyle açıklıyor: “Muhtemelen en büyük engel maliyet. Bunun yanında yarış sayısının azalması ve yol güvenliğiyle ilgili endişeler de önemli sorunlar.

Amatör düzeydeki yarış organizasyonları büyük ölçüde gönüllülerin desteğine dayanıyor. Ancak günümüzde insanlar geleneksel bisiklet kulüpleri yerine daha küçük takımlarda sürüş yapmayı tercih ediyor gibi görünüyor.

Yarışların organizasyon biçimi de kısıtlayıcı olabiliyor. Katılım ücretleri yüksek ve haftalar öncesinden kayıt yaptırıp yarışa katılacağınızı taahhüt etmeniz gerekiyor. Yoğun bir hayatı ve ailesi olan insanlar için bu tür organizasyonlara zaman ayırmak oldukça zorlaşabiliyor.”

Brammeier’e göre bisiklet dünyasının HYROX’tan çıkarabileceği en önemli ders, yalnızca etkinlikler düzenleyip insanların kendiliğinden katılmasını beklemek yerine, sporun etrafında güçlü bir topluluk oluşturmak.

“Bence bisikletin öğrenmesi gereken en önemli şey, yalnızca etkinlikler düzenlemek ve insanların gelip katılmasını beklemek yerine sporun etrafında bir topluluk oluşturmanız gerektiği.

HYROX salonları insanlara yapılandırılmış antrenman programları, ortak hedefler ve birlikte çalışabilecekleri bir grup sunuyor.

Bisiklet dünyası da insanları bir araya getirmek, yarışları daha erişilebilir hâle getirmek ve yeni başlayanların kendilerini bu topluluğun bir parçası gibi hissetmelerini sağlamak için daha fazlasını yapabilir.

Önemli olan yalnızca insanların bir yarışa katılmasını sağlamak değil, onlara bu spora dâhil olmaları ve tekrar tekrar geri gelmeleri için bir neden sunmak.

Eskiden benzer bir aidiyet duygusu yaratan çok sayıda bisiklet kulübü vardı. Ancak günümüzde bunlardan çok azı kaldı. Bu gerçekten üzücü. Bisiklet kulüplerini yeniden canlandırın!”

Yarışlar ve güvenli alanlar

2010 Commonwealth Games’te gümüş madalya kazanan eski pist bisikletçisi Charline Jones, 2016 yılında bisiklet kariyerini noktaladı. İkinci çocuğunu dünyaya getirdikten sonra, 2025 yılında HYROX’a başladı.

Jones, bu spora nasıl başladığını şöyle anlatıyor:

“Eşimle (Glasgow Warriors ve İskoçya millî ragbi takımı oyuncusu Lee Jones) karışık çiftler kategorisinde yarışmak istedim. İkimiz de bir antrenör eşliğinde çalışmaya karar verdik. Spor salonu da evimizin tam karşısındaydı…

Bu Ekim ayında oldu. Ardından mart ayında Glasgow HYROX yarışmasına katıldık.”

Bu etkinliği tamamladıktan sonra hâlâ yarışın heyecanını yaşayan Jones, Instagram hesabında şu paylaşımı yaptı:

“Bu, bisiklet yarışlarının o özel yarış günü atmosferine bir daha ulaşabileceğim en yakın deneyim olacak gibi görünüyor.”

Ona HYROX yarışmalarından nasıl bir keyif aldığını sordum. Şöyle yanıt verdi:

“Bir etkinliğe hazırlanmayı ve ardından o etkinliğin içinde olmayı seviyorum. Tünele girdiğinizde çalan müzik, atmosfer… Bana Tour Series yarışlarını veya kriter yarışlarını hatırlattı. Start çizgisinde bekliyorsunuz, kalabalığı coşturuyorlar ve birazdan yarışmaya başlayacaksınız.”

Önemli olan şu ki Jones, ailesiyle geçirdiği zamandan ödün vermeden böyle bir etkinliğe hazırlanabiliyor ve üst düzeyde yarışabiliyor.

Şöyle açıklıyor: “Pist bisikletiyle yarıştığım dönemde çok daha fazla antrenman yapıyordum. Buna hafta sonları yaptığım uzun sürüşler de dâhildi. Bu sürüşler günümün dört veya beş saatini alıyordu.

Elbette bunu bir aileyle birlikteyken de yapabilirsiniz ama ben bunu istemedim. Hafta sonlarımı çocuklarımla ve eşimle geçirmek istiyorum.

Bisikleti çok seviyorum, hem de gerçekten çok seviyorum. Ancak hayatımın bu döneminde zaman kısıtlamalarım nedeniyle bisiklet sporu yaşam tarzıma pek uymuyor.

Spor salonunda çalışmak ve koşmak benim için en iyi seçenek. HYROX’un hem kardiyovasküler sistemi hem de kas gücünü geliştirmesi de bunun bir avantajı. Ayrıca bisiklet antrenmanlarının bir parçası olarak spor salonunda çalışmaktan her zaman keyif almışımdır.”

Jones, HYROX’un sosyal medyadaki güçlü varlığının da bazı açılardan popülerliğine katkıda bulunduğuna inanıyor.

Şöyle diyor: “Birçok genç kız HYROX ile ilgileniyor çünkü dışarıdan oldukça gösterişli ve çekici görünüyor.

Bisiklet sporunu nasıl daha göz alıcı hâle getirebileceğimi bilmiyorum. Ancak artık Pist Bisikleti Dünya Şampiyonası’nda bazı kazanan sporcuların podyuma makyaj yaparak çıktığını görüyoruz. Tırnaklarını yaptırıyor, saçlarını şekillendiriyorlar.

Bunları yapmak zorunda değilsiniz. Ancak aslında verilen mesaj şu: ‘İyi görünüyorsam iyi yarışırım.'”

Ancak Jones’un özellikle dikkat çekmek istediği, bisiklet sporuyla ilgili çok daha büyük bir sorun var.

Şöyle anlatıyor: “Spor salonunda birkaç genç kızla konuştum ve onlara şu soruyu sordum: Bisiklet yarışçısı mı olmak istersiniz, yoksa HYROX yarışlarına mı katılmak istersiniz?

Hepsi hiç düşünmeden bisiklet yarışçısı olmak istediklerini söyledi. Ancak sorun şu ki bunu nasıl yapacaklarını bilmiyorlar.

Mesele erişilebilirlik ve bilgi eksikliği. Örneğin, bisiklet sporuna nasıl başlayacaklarını nereden öğrenecekler?

Kadınlar yollarda kendilerini nasıl daha güvende hissedebilir? Belki de organize sürüşlere öncülük edecek ve rehberlik edecek daha fazla kadın bisikletçiye ihtiyacımız var. Aslında çözüm bu kadar basit olabilir.

İnsanlara kendilerini güvende hissettirerek spor salonlarına giden çok sayıda insanı bisiklete kazandırabilirsiniz.

Fitness salonu kültürü kendi içinde güvenli bir ortam oluşturmayı başardı. Bisiklet dünyası ise bu konuda aynı gelişimi gösteremedi.”

Her ikisini birden yapmak

Daha olumlu bir noktaya gelecek olursak, hem Brammeier hem de Jones, HYROX’un bisiklet sporuyla son derece uyumlu olduğuna inanıyor. Hatta her iki sporu birlikte yapmanın bir sporcuyu daha iyi bir atlet ve bisikletçi hâline getirebileceğini düşünüyorlar.

Brammeier şöyle diyor:

“Koşu, kuvvet antrenmanı ve spor salonu çalışmalarını bir arada yapıyorum. Bisikleti ise toparlanma amacıyla veya ara sıra birkaç saatlik sürüşler için kullanıyorum.

Bisikleti hâlâ çok seviyorum ancak artık farklı antrenman türlerini bir arada yapmaktan da keyif alıyorum.”

Brammeier’e göre HYROX, bisikletçiler için sezon dışında kuvvet geliştirmek, antrenmanlarına koşuyu dâhil etmek ve kendilerine farklı hedefler belirlemek açısından harika bir seçenek.

Ayrıca genel kondisyonun geliştirilmesine de yardımcı olabilir.

Aynı şekilde bisiklet, HYROX sporcularının koşunun yarattığı fiziksel darbeyi ve eklem yükünü artırmadan aerobik kapasitelerini ve dayanıklılıklarını geliştirmeleri için oldukça iyi bir yöntem.

İki spor, doğru denge kurulduğunda birbirini son derece iyi tamamlayabilir.


İlgili Yazılar

Benzer Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir