Bizimle iletişime geçin

Editoryal

KARŞI ZEKA

Sola dönmek için ilk önce sağa dönmelisiniz. Tüm bu tezatlık viraj almanın sıra dışı dünyasında mantıklı hale geliyor

Yazı James Spender İllüstrasyon Rob Milton

Bize nasıl olduğunu sormayın, ama Cyclist kısa süre önce tüm zamanların Superbike şampiyonu ile viraj almayı konuştu, ve onun söylediği bazı şeyler gözlerimizi dört açmamızı sağladı…

“Viraj alma eğilmeyle ilgilidir” diyor Carl Fogarty. “Gerçek anlamda dar virajlar almadıkça, gidonu neredeyse hiç çevirmezsiniz. Daha hızlı gidildikçe gidonun yönünü değiştirmek daha da zorlaşır. Ufak şikanlar bisiklete yön verme konusunda nispeten kolaydır. Ama hızlı girilen “S virajlar çok daha fazla zorludur.”

Kabul edelim ki Superbike şampiyonu Fogarty bacaklarının arasında çok iyi ayarlanmış motora ve büyük bir yüreğe sahip, ama bu durum onun motosikleti ile bizim bisikletimiz arasındaki benzerliği ortadan kaldırmıyor. Bu yüzden kendisiyle birlikte köşeyi döndüğünüz anda neler olduğunu araştırdık.

Fiziksel başlangıç

Newton’un Birinci Yasası, hareketsiz bir objenin dengesiz bir güç olmaksızın hareketsiz kalacağını belirtiyor. Hareketli bir obje dengesiz bir güçle harekete geçmediği müddetçe aynı hız ve yönde hareket etmeye devam eder.

Sir Isaac’in ilk iddiası oldukça açık görünüyor – bisikletin pedalları çevirmedikçe hiçbir yere gidemez – İkincisi ise tüm bileşenleri ile birlikte bisiklet sürme konusunda çok daha karmaşık bir dünyanın kapılarını aralıyor. Yani anlaşılan “hareket halinde olan bir nesne” olarak bisiklet sonsuza kadar düz bir çizgide gitme eğilimindedir. Bu nedenle eğer bisikletiniz dönüş yapacaksa (bisiklet sürmenin önemli bir yönü) hareketsizliğinin üstesinden gelecek yanal bir kuvvet bisikletin hareket yoluna doğru uygulanmalıdır. 

“İdeal bir şekilde viraj alıyorken, üç ana güç faaliyettedir” diyor Bisiklet Bilimi kitabının yazarı Max Glaskin. “Aşağıya doğru hareket etmek, yer çekimi; merkezcil kuvvet, bisiklet viraja girerken zemine temas ettiğinde onu iten lastikler ve merkezkaç kuvveti, bisikleti virajın dışına çıkarmaya çalışan güç.”

En basit anlamda, viraj almak, bisikletin gidonunu gitmek istediğiniz yöne doğru çevirmenizin bir sonucudur. Dolayısıyla ön tekerlek ile arka tekerlek farklı bir yöne girer. İki tekerlek birden etkili bir şekilde aynı eksene girdiğinde, arka tekerlek doğal olarak ön tekerleği yeni yolunda takip eder. 

Düşük hızda viraj alırken Glaskin’in bahsettiği tüm güçler yine faaliyettedir fakat algılanamaz. Ama hız arttığında maruz kalınan güç de artar ve içlerinden bir tanesi hakim kuvvet halini alır: Foggy’nin kastettiği merkezkaç kuvveti. Berkeley profesörü Joel Fajans’in “Bisiklet ve Motosiklet Direksiyonunda” yazılarına göre bu kuvveti hakim kılan anahtar, ters yöne doğru eğilim göstermesidir. 

“Merkezkaç kuvveti – araba sürerken, keskin bir sağ dönüşe girerken, kendinizi sola doğru fırlatan aynı şeydir. Bisikletinizi viraja girmeden önce eğmezseniz, gidonu istenilen dönüş yönünde yönlendirdiğinizde, merkezkaç kuvveti bisikleti istenilen yönün tersine doğru atacaktır. Merkezkaç kuvvetini dengelemek için yerçekimsel güçlerin izin verdiği ölçekte bisikleti eğerek,  kontrollü ve stabil bir dönüş sağlarsınız” diyor Foggy.

Başka bir deyişle, dönüşe girerken ağırlığını ters yöne kaydırmak, sizi ve bisikletinizi düz bir şekle doğru geri çekmeye çalışan merkezkaç kuvvetine karşı koyacaktır. Buradaki aslı problem, virajı almaya başladığınızda sizin dönmek istediğiniz yönün tersine doğru ani bir kuvvet uygulayan merkezkaç kuvvetine karşı nasıl muhtemel en çabuk şekilde yatacağınızdır.

Tam tersini yap 

“Sağa dönmek için önce sola dönme fikri kulağa mantıksız gibi gelse de” diyor Glaskin. “Bisiklet esasen sizin altınızdayken, gidonu sola kırdığınızda vücut ağırlığınız zaten otomatik olarak sağa düşecektir.”

Bu örneği görselleştirmek adına Fajans takip eden deneyimi öneriyor. Tempolu bir şekilde tepeden aşağıya iniyorken sadece sağ avuç içiniz gidon ile temas edecek şekilde, sol elinizi gidondan kaldırın ve sağ elinizi açın. Gidonu kibarca sağ elinizle öne doğru itin. Böylece gidonu sola doğru çevirdiğinizde, bisikletinizin doğal olarak sağa kaydığını fark edeceksiniz. Elbette şunu açıklığa kavuşturalım ki böylesi bir deney yalnızca doğru viteste, kapalı bir yolda ve uzman gözetiminde yapıldı. 

Ancak bu noktada, bisikletiniz bir yöne bakarken, gidonunuz ve ön tekerleğiniz diğer tarafa bakıyor olmasından dolayı kendinizi daha az sabit hissedeceksiniz. Bu nedenle, gidonu bisikletinizin dönüş yapmak için eğildiği yöne doğru kırmak çok önemlidir.

“Ağırlık merkezinizi anlık bir sola dönüş ile sağdan sola çevirdiniz, ilk olarak yere düşmeden önce bisikletinizi “yakalamanız” gerekir” diyor Glaskin. “Bunu bisikletin gidonunu dönmek istediğiniz yöne doğru çevirerek yaparsınız. Bu sayede bisikleti altınıza tekrar geri getirmiş olursunuz.”

Şimdi dönüşe hazır hale geldiniz, bundan sonrası virajdan mümkün olduğunca hızlı şekilde çıkmak için hız ve eğilme açınız konusundaki yeteneklerinize düşüyor. Ya da, Foggy’nin söylediği gibi, “Her şey bisikleti virajın olduğu tarafa doğru atmak ve orda kalmasını ummaktan ibaret.” 

Max Glaskin, Cycling Science’ın (www.franceslincoln.com) yazarıdır. Carl Fogarty, @carlfogarty olarak Twitter’da ve Superbike dünyasıonun hala nasıl bu kadar iyi viraj aldığını bilmiyor.

E-Posta Bülteni

E-Posta bültenimize abone olun, en son haber ve röpörtajlardan ilk sizin haberiniz olsun!

Yorum yapmak için tıklayın

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Öne Çıkanlar

BİSİKLET VE VEGAN BESLENME

Editoryal

BABALAR GÜNÜ İÇİN HEDİYE SEÇENEKLERİ

Editoryal

BİSİKLET VE DİZ SAĞLIĞI

Editoryal

PROTEİN TAKVİYESİ

Sponsor

Reklam
Bağlan
E-Posta Bülteni

E-Posta bültenimize abone olun, en son haber ve röpörtajlardan ilk sizin haberiniz olsun!