Bizimle iletişime geçin
Cyclist Türkiye Tüm D&R Mağazalarında!

Editoryal

DEĞİŞİM RÜZGARLARI

Bu yıl yol yarışlarına sıklıkla 23 yaş altı bisikletçiler damga vurdu. Yeni neslin engellenemez yükselişinin altında yatan faktörleri Berkem Ceylan kaleme aldı

Yazı BERKEM CEYLAN Fotoğraf UCI MEDIA

Geride kalan 2019 yol bisikleti sezonunda en çok konuşulan konulardan bir tanesi 23 yaş altı bisikletçilerin elde ettiği başarılar oldu. Başta, Fransa Turu’nu henüz 22 yaş 196 günlükken kazanan Egan Bernal, ardından Clasica San Sebastian’ı çok güçlü bir atakla kazanan 19 yaşındaki yeni Merckx(?) Remco Evenepoel ve ilk profesyonel sezonunu Kaliforniya Turu Genel Klasman galibiyeti ve Vuelta üçüncülüğü ile dolduran henüz 21 yaşındaki Tadej Pogacar bu konunun başlıca özneleri oldular. 

Aşağıdaki grafikte PCS sitesinin en az 10 yıllık kariyeri olan sporcuların yaşlarına göre topladıkları puan tablosunu görüyorsunuz. Bu tabloda etli puanların (yüksek puan) 23 yaş üstü ve üzerindeyken kazanıldığı sonucuna varmak mümkün. Peki bu durum devam edecek mi yoksa bir değişim mi yaşıyoruz?  Son yıllarda neler oldu da 23 yaş altı bisikletçilik WorldTour bisikletçiliğine adaptasyon süresini kısalttı? Bu yazıda muhtemel sebeplerini tartışacağım.

Daha ‘’temiz’’ yıllar

Bisiklette 1990’dan itibaren 2000’ler ortasına kadar doping açısından karanlık yıllar olarak bilinir. Normalde kanser tedavisinde de kullanılan, kandaki kırmızı kan hücrelerini arttırmaya yarayan EPO, bu dönem içinde bisikletçilerin büyük bir çoğunluğu tarafından suistimal edilerek doping maksatlı kullanılmış ve peloton içinde adeta bir doping kültürü, katmanı oluşmuştu. Fransızlar bu dönemi ‘’cyclisme a deux vitesses’’, kabaca çevirisiyle iki farklı hızda bisikletçilik olarak adlandırırlar. Daha net açıklamak gerekirse, doping takviyesiyle gelinen seviye ile doping yapmayan sporcuların düzeyi arasındaki hız farkı diyebiliriz. Bu yıllarda, EPO testi daha bulunmadığından UCI’ın baş anti doping politikası olarak bisikletçilerdeki hematokrit seviyesini sınırlandırması, pelotonda çok yaygın bir doping kültürü oluşmasına sebebiyet vermişti.

Bu sebepten, 23 yaş altı yarışlarda kendini gösteren bisikletçiler, profesyonel pelotona geldiklerinde sudan çıkmış balığa dönüyor ve rekabet edemiyorlardı. Özellikle Avrupa dışından gelen bisikletçiler -başta Amerikalılar- pelotonda sürekli geride kalınca, dopingin cazibesine kapılıyorlar ve sonunda bu kültürün bir parçası olup çıkıyorlardı. Bu konudaki en büyük örnek kuşkusuz Lance Armstrong ve takım arkadaşları; Avrupa temsilcileri ise 1998 yılında otel odalarında ve takım otobüsünde şırıngalarla cürm-ü meşhut yakalanan Festina takımı üyeleridir.

2010’lu yıllarla birlikte hem EPO testlerinin geliştirilmesi hem de biyolojik pasaportun kullanılmaya başlaması dopingin yok olmasına veya en az seviyeye inmesine katkı sağladı diyebiliriz. Bu durumla birlikte 23 yaş altı sporcuların artık en üst tabakada daha az seviye farkı hissettiklerini ve başarıya daha erken ulaştıklarını da savunabiliriz. Bunu iddia ederken 23 yaş altı bisikletçilerin günümüz dışında hiçbir başarı elde edememiş gibi algılanmalarını istemem. Mesela, 1910 yılında Octave Lapize, Fransa Turu’nu 21 yaşında kazanmış. Geçtiğimiz yaz aylarında kaybettiğimiz Felice Gimondi, Egan Bernal’den önceki en genç Fransa Turu şampiyonumuzdu. “Zümrüt-ü Anka Kuşu” Gimondi ilk kez katıldığı Fransa Turu’nu kazandığında 22 yaş 9 aylıktı.

Egan Bernal’in elde ettiği Fransa Turu şampiyonluğu, yol bisikletinin bugün çok daha temiz bir spor olduğunun göstergesi

Bu örnekler çoğaltılabilir fakat bu yazı genç pedalların EPO yılları sonrasındaki başarılarını yorumluyor. Dolayısıyla, Egan Bernal’in 22 yaşında elde ettiği Fransa Turu şampiyonluğu, yol bisikletinin -en kirli dönemi 1990’lı yıllara göre- bugün çok daha temiz bir spor olduğunun göstergesidir diye düşünüyorum. 

Federasyonlar Profesyonelleşiyorlar

Geçtiğimiz eylül ayında 23 yaşında dünya şampiyonu olan Mads Pedersen, genç bisikletçilerin başarılarını (en azından Danimarkalı gençlerin) federasyonların profesyonelleşmelerine bağlıyor: ‘’Danimarka’da küçükler takımları ve ulusal federasyonun, dolayısıyla milli takımın ilişkileri çok erken yaşlarda başlıyor. Mesela ben 17 yaşında milli takım sporcusuydum. O yıllarda milli takımda çok profesyonel bir yaklaşım vardı ve o dönemden bu döneme bu profesyonellik sadece arttı. Bu durumun genç sporculara, hem daha erken yaşta kontrat hem de başarı getirdiğine inanıyorum’’ diyen Pedersen, dünya şampiyonluğundan iki sezon önce, 21 yaşındayken 5 anıtsal yarıştan biri olarak Ronde van Vlaanderen’i de ikinci sırada tamamlamıştı.

Danimarka federasyonuna ek olarak, hatta rol modeli sıfatına daha uygun olan Büyük Britanya’yı da unutmamak gerek. Dave Brailsford liderliğinde 1997’de İngiltere Milli Piyangosu’nun Britanya bisikletine sponsor olmasıyla yükselmeye başlayan süreç, başta 2012 Fransa Turu Şampiyonu Bradley Wiggins, 2018 Fransa Turu Şampiyonu Geraint Thomas olmak üzere çok önemli bisikletçiler yetiştirmiş bir program. Sporcuları genç yaşlarda pist bisikleti dallarında harmanlayan Britanya Federasyonu, olimpiyat odaklı bir program yönetiyor. 20’li yaşların ortalarında olimpiyat hedeflerine ulaşan bisikletçiler yol bisikletine çoğu zaman sorunsuz ve başarılı bir geçiş gerçekleştiriyorlar. Üstelik sadece erkeklerde değil, kadınlarda da Hollanda’yla beraber en başarılı kadın bisikleti programını yöneten ülkelerden biri Büyük Britanya.

2000’ler sprint efsanesi Victoria Pendleton, pist bisikletinden yol bisikletine başarılı bir geçiş gerçekleştiren Lizzie Deignan(eski Armistead) akla gelen ilk bisikletçiler.

Geliştirme takımlarının rolü büyük

23 yaş altı bisikletçilerin, profesyonel kontratlarını imzalamadan gelişim gösterebilecekleri takımlara gidebilmeleri günümüzde hayati önem taşıyor. Bu konudaki en arzu edilen takım kuşkusuz, efsane Eddy Merckx’in oğlu, Axel Merckx tarafından Amerika merkezli yönetilen Hagens Berman Axeon takımı. Son yıllarda WorldTour’da adlarından başarıyla söz ettiren birçok bisikletçi Axeon çıkışlı. Bazılarını saymak gerekirse; Alex Dowsett, yeni emekli Taylor Phinney, Jasper Stuyven, Lawson Craddock, Tao Geoghegan Hart, George Bennett.

Axeon genellikle Amerika yol bisikleti takvimini takip eden, Avrupa’da da önemli gençler yarışlarına katılan bir gelişim takımı. Düzenli yatırım ve gençlere inanmak dışında gizli bir reçeteleri yok. Takımda 23 yaşından büyük bir sporcu asla yarıştırmıyorlar. Takımda yarışan gençler, takımın davet aldığı ve profesyonel takımların yarıştığı Kaliforniya Turu, Colorado Classic gibi yarışlarda kendilerini profesyonellerle kıyaslama ve dünyaya gösterme fırsatı yakalıyorlar.

Avrupa’da da Fransız geliştirme takımı La Pomme Marseille’in ve İtalyan Androni-Giocattoli takımlarının adlarını mutlaka anmak gerekiyor. Hoş, Androni-Giocattoli son yıllarda bu işi ‘’Güney Amerika’dan yetenek bul, yarıştır, geliştir ve iyi bir transfer parasına sat’’ modeline çevirdiyse de Egan Bernal ve Ivan Sosa’nın hatırlarına Gianni Savio’nun takımının adını da analım.

Diğer faktörler

Sporcunun genç yaşta profesyonelleşmesi ve yarışlar kazanması beraberinde riskler de getiriyor. UCI’ın genç kategorilerde uyguladığı vites oranı sınırlaması, sporcunun özellikle diz ve kas sakatlıklarının önüne geçmeyi hedefliyor. Geçtiğimiz aylarda bu sınırlamanın kaldırılması teklif edilmiş ve büyük tepki görmüştü. Sporcuyu geliştirirken, sakatlanmasının önüne geçmek, ulusal ve kişisel koçların hala önceliğinde olmalı.

Son yıllarda WT’da adlarından başarıyla söz ettiren birçok bisikletçi Axeon çıkışlı 

Yerel yönetimlerin bisiklet teşvikleri, insanları bisikletle tanıştırmak ve belki de sporculuğa yönelmelerini sağlamak açısından çok kıymetli. Bu konuda da örnek aradığımızda hedef yeri pek değişmiyor; Büyük Britanya ve Londra. 1999’da getirilen ‘’İşe Bisikletle Gidin’’ politikası, Britanyalıların bisikletlerini vergi muafiyetiyle alabilmelerini sağlamıştı. Şu günlerde pek hayırla anmadığımız, dönemin Londra Belediye Başkanı Boris Johnson’ın ‘’Boris Bike’’ projesi, ve 2007 Fransa Turu Büyük Başlangıcı, Britanya bisikletini ve genç yeteneklerini kuşkusuz kamçılayan ve destekleyen olaylardı.

Bahsedilmesi gereken son nokta belki de bilgiye erişim kolaylığı. Bisiklet antrenmanı artık sadece kadans bazında yapılmıyor; derinlik müthiş artmış durumda. 14-15 yaşında yol bisikletine başlayan bir genç, internetten kendi yaş grubuna uygun antrenman programlarına kolayca ulaşabiliyor; kendi yaşına uygun olmasa da profesyonellerin bir Büyük Tur etabı verilerine göz atabiliyorlar. FTP nedir, 40 dakika boyunca sürdürebildiğim watt(güç) neyime yarar, watt/kg nedir vs. gibi verilere artık ulaşım çok kolay.

E-Posta Bülteni

E-Posta bültenimize abone olun, en son haber ve röpörtajlardan ilk sizin haberiniz olsun!

Yorumlar için tıklayın

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Öne Çıkanlar

ANKARA GÖLBAŞI’NA 30 KM BİSİKLET YOLU

Haberler

FORD’DAN BİSİKLETLİLERE ÖZEL ‘EMOJİ CEKET’

Haberler

ALLIANZ VE BIZERO İŞBİRLİĞİNDE TÜRKİYE’NİN İLK BİSİKLET SİGORTASI

Haberler

2020 TOUR OF ANTALYA | ETAPLAR

Haberler

Bağlan
E-Posta Bülteni

E-Posta bültenimize abone olun, en son haber ve röpörtajlardan ilk sizin haberiniz olsun!